Transport

Eeuwenlang werden mensen en goederen via het water vervoerd. Daaraan dankte Amsterdam zijn bloei in de Gouden Eeuw, maar ook in de regio speelde transport over water een enorme rol.

De Vecht is als zijarm van de Rijn vele eeuwen de belangrijke verbinding vanaf de Rijn of vanaf Utrecht naar het noorden geweest. De economische rol blijkt onder meer uit de vroege tolplaatsen die er lagen, onder meer te Muiden (zie geosite 10-11). Die economische functie bleef tot ver in de negentiende eeuw voortduren. Nog in de periode 1821-1825 vormde de Vecht tussen Utrecht en Weesp een deel van de Keulse Vaart van Utrecht naar Amsterdam (zie geosite 4 en geosite 5). De route naar Muiden bleef overigens ook gewoon functioneren als route richting Zuiderzee.

Denk verder aan:

  • De Muider- en de Naardertrekvaart, de in 1641 aangelegde vaarverbinding (met trekschuit) tussen Naarden en Amsterdam, via Muiden. Door de aanleg van een spoorbaan en een trambaan werd deze verbindingsdienst eind 19e eeuw opgeheven.
  • De haven van Naarden als begin van de Postweg naar Amersfoort en Oost-Nederland.
  • De Gooische Vaart (tussen Hilversum en ’s-Graveland) en de ’s Gravelandse Vaart (tussen ’s-Graveland en de Vecht). De ’s-Gravelandse Vaart werd in 1634 voltooid, de aanleg van de Gooische Vaart in 1650. Deze vaarverbindingen waren belangrijk voor de afvoer van zand naar Amsterdam en Hilversum voor de respectieve stadsuitbreidingen (zie Menselijke invloeden op het landschap/Zandwinning) en de aanvoer van bouwmaterialen voor de buitenplaatsen van de welgestelde Amsterdammers langs de Vecht (zie De Vechtstreek: Moderne Tijd/Recreatie, drinkwater en transport). Daarnaast ook voor het transport van turf vanuit plaatsen als Kortenhoef en Ankeveen (zie Turfwinning) en van Amsterdams vooral organisch huisvuil dat in het Gooi werd gebruikt om de arme zandgronden te bemesten. Deze route werd in 1937 vervangen door het toen geopende Hilversums kanaal tussen Hilversum en De Vecht.

Onderstaande kaart geeft de waterwegen in en om het Gooi- en Vechtgebied aan.

's-graveland

De ‘s-Gravelandsevaart (noord-zuid) en Gooise Vaart (west-oost) in het rood aangegeven op een polderkaart uit 1901

Zie ook:
Overstromingen
Grond- en kwelwater
Drinkwater
Toekomstige uitdagingen